Het is jammer om te zien dat mileuafspraken al jaren vast zitten en dat er geen echte vooruitgang meer is. China en India zeggen dat zij geen beperkingen willen omdat zij pas opkomende economieën zijn en dus niet hebben bijgedragen aan het probleem maar wel gestraft worden voor iets dat de westerse wereld heeft veroorzaakt. De VS is bang voor de opkomende economieën en wil zijn eigen economie beschermen. De rest van de wereld wil weer niets doen als de VS en China niets willen doen en zo houdt men elkaar in een stevige houdgreep waar niet meer uit lijkt te komen.
De enige manier om daar uit te komen is om niet te wachten op de rest maar om als Nederland zelf te beginnen. Als men dat niet wil vanuit een milieuoogpunt dan kan men het doen vanuit economisch oogpunt. Zelfs de VVD zou er blij van worden. Recyclen bijvoorbeeld wordt steeds interessanter. Elektronische apparaten worden steeds meer gerecycled omdat nieuwe grondstoffen schaars en duur zijn. Daarnaast is het relatief makkelijk om ruwe grondstoffen terug te winnen uit deze elektronische apparaten. Ditzelfde zien we al jaren bij de metalen zoals bijvoorbeeld goud, zilver en staal die zo waardevol zijn dat ze al jaren met veel succes gerecycled worden.
De volgende uitdaging voor ons is om minder afhankelijk te worden van olie. We weten nu al jaren dat de olie zal opraken en dat de olie die er nu nog over is steeds moeilijker te winnen is. Aan de andere kant zal de vraag door de wereldwijde toenemende welvaart alleen maar toenemen. Door deze schaarste zal de prijs alleen maar stijgen en stijgen. Als wij nu alvast beginnen om af te schakelen van olie zijn we ruim op tijd voordat de situatie echt nijpend wordt. Één interessante techniek is geothermische energie die zowel stroom als warmte kan leveren aan onze industrie en woningen. Het zal misschien niet goedkoop zijn maar als we nu beginnen met investeren kunnen we de kosten spreiden over langere tijd. Als we te lang wachten dan hebben we die luxe niet en zal het een aderlating zijn voor Nederland om om te schakelen.
Het gevolg van deze en andere investeringen is dat we ons land economisch sterker, onafhankelijker, schoner en op lange termijn houdbaar maken. Dat we een beter milieu cadeau krijgen is haast een bonus. Als wij dit aanpakken kunnen we andere landen inspireren om ons voorbeeld te volgen en uiteindelijk krijgen we wat we willen: een schone aarde zonder (al te veel) economische schade. Er zullen misschien enkele stoute jongetjes overblijven maar zij zullen er vanzelf achter komen dat ze te lang gewacht hebben en tegen grote kosten zullen ze uiteindelijk een inhaalslag moeten maken. Wij kunnen dan achterover leunen en lachen terwijl we deze landen met moeite zien komen op het punt waar wij dan al zijn. Wie weet kunnen we tegen die tijd zelfs onze kennis exporteren en zo onze economie nog extra sterken.
We moeten milieumaatregelen dus niet zien als een last en een grote kostenpost. We moeten het zien als een kans op een beter sterker economisch Nederland. We moeten niet wachten op de rest maar ons eigen plan trekken. Alleen op deze manier kunnen we Nederland toekomstbestendig maken.
Het was afgelopen maand weer internationale vrouwendag. Een dag die totaal aan mij voorbij zou zijn gegaan ware het niet dat enkele van mijn vrouwelijke vrienden er op Facebook aandacht aan hadden besteed. Het was ook deze dag dat mij een bijzonder vrouwonvriendelijke reclame opviel. Als man zijnde moet er dan toch wat gebeuren wil mij dit opvallen, niet?
Ik heb het dan niet over de reclames van Axe. Niet dat die bijzonder vrouwvriendelijk zijn maar ze zijn humoristisch bedoeld. Daarbij verwacht men niet, buiten India dan, dat er daadwerkelijk hordes sexy, vaak halfnaakte, vrouwen op een man afkomen als hij producten van Axe gebruikt.
Ik heb het over de reclame van Nivea Stress & Protect. In de reclame wordt aangeprezen hoe goed het product werkt als de vrouw onder stress staat. De stress in dit geval is wanneer ze haar vriend/man/lover ziet winnen in een Weekend Miljonairs-achtige spelshow. Gelukkig mag ze op het einde nog even opdraven om haar vriend/man/lover te omhelzen en mooi te zijn voor het plaatje.
Ik weet niet welk reclame bureau dit heeft bedacht maar het lijkt erop dat men nog een script uit de jaren 50 op de plank had liggen. Het is toch van de zotte dat men in een reclame die zich richt op vrouwen de vrouw enkel laat opdraven als speeltje voor haar vriend/man/lover? Iedere weldenkende vrouw of man had de protagonist toch zeker op die stoel neergezet? Men had er toch zeker voor gekozen om die vriend/man/lover als speeltje voor die vrouw te laten opdraven? Je zet haar toch zeker neer als een soort Wonder Woman maar dan zonder superhelden outfit?
Waar, Nivea, ging het mis? En erger: Waarom is het niet opgemerkt? Waarom heeft deze reclame het in godsnaam gehaald tot op tv? Waarom heeft niemand er de stekker uitgetrokken? Ik zal niet zeggen dat ik een marketinggenie ben maar dit lijkt me toch een beetje marketing 101: beledig je doelgroep niet.
Heeft u ooit het stuk 4’33 geluisterd? Het muziekstuk is stilte, of eigenlijk het gebrek aan stilte. Doordat het orkest of de pianist niets doet worden eigenlijk de rollen omgedraaid. het orkest is nu toehoorder en het publiek maakt muziek. Een kuchje, het kraken van een stoel, het ritselen van een jas of misschien zelfs een gaap dragen allemaal bij aan het orkest van stilte. Als je in de zaal zit (en zelfs als je het kijkt via tv of laptop) maakt dit stuk meer indruk dan menig ‘normaal’ lied ooit zou kunnen gewoon omdat het zo anders is om samen stil te zijn.
Wij zijn groepsdieren die continu communiceren. Als we stil zijn maakt dat indruk. Het is niet voor niets dat wij ervoor kiezen om bij ernstige gebeurtenissen stil te staan met stilte middels een tocht of samen een minuut gebroederlijk naast elkaar staan.
Hoewel stilte altijd indrukwekkend is, is de betekenis niet altijd hetzelfde. We kunnen in stilte rouwen in een stille tocht, spanning voelen bij een eerste date, geborgenheid bij onze geliefde of saamhorigheid in een groep.
Als psycholoog is stilte een krachtig instrument. Door een stilte te laten vallen kom je vaak meer te weten dan door een vraag te stellen. Soms kun je door stil te zijn meer teweeg brengen bij een cliënt dan door te praten. Stilte kan bij een cliënt teweegbrengen dat hij of zij meer gaat vertellen, even gaat nadenken of ervaren wat hij of zij heeft meegemaakt.
Eind januari was het twee keer schrikken. Eerst kwam er een conceptrapport uit van het College van Zorgverzekeraars uit over de toekomst van de geestelijke gezondheidszorg. Daarna hoorde ik over het plan om alle vrijwilligers in Nederland die met jeugd werken te vragen om een verklaring omtrent gedrag te laten overleggen. Het eerste leek een ernstige beperking van de GGZ gebaseerd op achterhaalde ideeën het tweede is een doodsteek voor het jeugdwerk in Nederland.
Laten we beginnen met het conceptrapport van het CvZ. Hun doel is om de kosten in de gezondheidszorg terug te dringen en de zorg zo efficiënt mogelijk te laten lopen. We weten natuurlijk dat de kosten van de zorg uit de hand dreigen te lopen. Dit komt onder andere door de vergrijzing, de hogere levensverwachting en de mogelijkheden die artsen hebben om patiënten te behandelen. De GGZ neemt daarbij ook een steeds groter aandeel in de kosten.
Zoals het in eerste instantie in de media werd gepresenteerd leek het erop dat het CvZ gek geworden was. Ze zouden onderscheid willen maken tussen lichaam en geest en behandelingen omtrent seksueel misbruik niet meer willen vergoeden. Zoals niet meer dan normaal is was het land te klein. Ondertussen zijn de gemoederen wat bedaard, het rapport wat beter gelezen en heeft het CvZ een reactie doen uitgaan.
Het rapport tracht voornamelijk duidelijkheid te scheppen. Het kijkt wat valt onder verzekerde zorg en wat niet; wie welke zorg dient te leveren en hoe het declareren van behandelingen verloopt. Het rapport stelt dat net als in de somatische zorg (behandelingen voor problemen aan het lichaam zoals een beenbreuk, kanker, infecties etc.) de huisarts dient als poortwachter. Indien deze vermoed dat er sprake is van een enkelvoudige problematiek dan kan hij de zorgvrager doorverwijzen naar de eerstelijns psychologische zorg. Wanneer hij een vermoeden heeft van een meervoudige problematiek dan wel van een persoonlijkheidsstoornis dan zal hij doorverwijzen naar de tweede lijn (een GGZ instelling). Psychische klachten evenals werk en relatieproblemen worden niet vergoed.
De schrikbeelden dat men mensen die slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik in de kou laat staan, of dat mensen met een langdurige problematiek slechts één jaar vergoeding krijgen kloppen eveneens niet. Hoewel misbruik in principe niet vergoed wordt, het is immers geen psychische stoornis, zullen daaruit voortvloeiende stoornissen wel degelijk vergoed worden. Mensen die langer dan een jaar behandeling nodig (denk bijvoorbeeld aan autisme) hebben zullen meestal bij de huisarts onder controle staan. Indien het echter nodig is dat er weer gebruikt gemaakt wordt van een GGZ behandeling dan wordt deze zorg wel degelijk vergoed.
Het CvZ maakt ook geen onderscheid tussen lichaam en geest (wat tegenwoordig alom wordt beschouwd als een achterhaald concept.) Ze geven enkel een invulling aan het onderscheid dat momenteel wel nog op papier wordt gemaakt.
Het conceptrapport en de reactie van het CvZ kunt u hier vinden.
Door naar de tweede schrik: de verklaring omtrent gedrag voor het vrijwilligerswerk. De vog is bij veel professionals al bekend. Indien je bepaalde ‘gevoelige’ banen ambieert (zoals het omgaan met geld, kinderen of gevoelige informatie) dan kan het zijn dat een werkgever vraagt aan een werknemer om een vog te overleggen wanneer hij in dienst treedt. In bepaalde gevallen is het zelfs wettelijk verplicht om om zo een vog te vragen.
Nu wil men deze vog ook gaan introduceren in het jeugdwerk. Op zich niets mis mee, wij willen uiteraard allemaal dat onze kinderen in veilige handen zijn. Wat men echter niet weet is dat een vog veel werk met zich meebrengt. een aanvraag kost tijd om in te vullen. Er dienen vijf pagina’s doorgeworsteld te worden voordat de aanvraag compleet is waarbij zowel de vrijwilliger als de organisatie een deel dient in te vullen. Een tijdrovend proces dus.
Een ander probleem is dat een vog geld kost. 30,05 als je het aan het gemeenteloket aanvraagt en 24,95 als je het direct bij Justis (de dienst die de aanvraag behandeld) aanvraagt. Men krijgt dus een boete als men vrijwilliger is. Gelukkig is er iemand zo vooruitstrevend geweest om te bedenken dat we dan straks geen jeugdwerk meer zouden hebben en is er dus een beperkte regeling getroffen zodat in specifieke gevallen de vog gratis zal zijn. Echter ook dit zal weer het nodige papierwerk met zich meebrengen.
Wat men zich mogelijk niet heeft gerealiseerd is dat wij, vrijwilligers, meehelpen omdat we het leuk vinden. De bureaucratie die nu dreigt te worden uitgestort over de verenigingen is absoluut niet leuk. Hoewel geen enkele vrijwilliger ooit hoopt mee te maken dat er in diens vereniging sprake is van seksueel misbruik is het ook met vog niet uit te sluiten. Men kan niet verwachten dat verenigingen in één keer al diens vrijwilligers een vog laat aanvragen. In onze vereniging gaat het om tientallen mensen die we dan een vog zouden moeten laten aanvragen iets dat dagen zo niet weken werk zou kosten.
Waar mogelijk echter ook niet voldoende over is nagedacht is de schok die door het vrijwilligerswerk gaat. In onze vereniging heeft het in ieder geval geleidt tot geschokte reacties, slapeloze nachten en angst voor een aanval op de eigen integriteit want wat is verkeerd. Mag je een kind een knuffel geven wanneer het daarom vraagt of dien je de ten minste een armlengte afstand te houden ook als het verdrietig is of heimwee heeft? Gelukkig gaat het echt om het voorkomen van misbruik en is in principe niets mis met een knuffel als een kind daar om vraagt.
Gelukkig is onze organisatie al jaren goed op weg. Bij ons hebben we minimaal één leider (vanaf zestien jaar) op vijf kinderen hoewel dit er vaak meer zijn en met een minimum van twee op een groep (al is het op kleinere groepen al sneller één op één). Deze leiders worden daarbij nog eens bijgestaan door hulpleiding (vanaf dertien jaar) die wordt opgeleid om leiding te worden en door ouders die een losse dag komen meehelpen. Daarnaast hebben we een vertrouwenspersoon die aanspreekpunt is voor kinderen, ouders, hulpleiding en leiding. Door de vele mensen die rondlopen op een relatief klein terrein is het haast onmogelijk dat er iets zou kunnen gebeuren.
Mannen zijn visueler ingesteld dan vrouwen wanneer het aankomt op seksuele voorkeur. Waar vrouwen 50 tinten grijs lezen kijkt de gemiddelde man liever naar een pornofilmpje op internet. De reden dat we (ook vrouwen) überhaupt geïnteresseerd zijn in hoe de ander eruit ziet komt omdat het menselijk lichaam laat zien hoe gezond het is. Dingen die we onbewust waarnemen zoals symmetrie of taille/heup ratio en dingen die we bewuster waarnemen zoals leeftijd en het gewicht van de ander geven ons een indruk van hoe gezond de ander is. En kinderen van een gezond persoon zullen waarschijnlijk ook gezonder zijn en hebben daardoor meer kans om te overleven.
Dat vrouwen minder visueel zijn ingesteld dan mannen komt omdat zij een grotere investering moeten doen in hun nageslacht dan mannen. Een man kan na de daad in principe weg gaan en dit bij veel vrouwen doen waardoor de kans dat nageslacht van hem overleeft toch vrij groot is. Een vrouw moet echter een vrij grote investering doen voor ieder kind dat ze op de wereld zet en is dus beperkt in het aantal kinderen dat ze op de wereld zet. Zij wil dus ook nog graag een man die bij haar blijft en helpt om het kind op te voeden want daarmee vergoot ze de kans dat haar kinderen het overleven. Vandaar dat vrouwen dus minder visueel ingesteld zijn, zij hebben niet enkel een gezonde partner nodig maar ook een partner die zorgzaam is.
Over dit alles wilde ik het echter niet hebben. Het is een lange intro voor waar ik het wel over wilde hebben. Ik wil het namelijk hebben over het eventuele bestaan van het “gift wrap effect.” Ik vraag me namelijk af of mannen zich het meest voelen aangetrokken tot vrouwen die naakt zijn of vinden ze vrouwen opwindender wanneer ze toch nog (wat) kleding aanhebben. Zoals ik in mijn vorige post heb laten zien zijn cadeautjes leuker als ze ingepakt zijn en mogelijk is hier een eenzelfde effect te vinden. Hiervoor zijn enkele redenen te bedenken:
- Kleding laat niet alles zien, dit voegt mysterie toe. In de voorgaande post heb ik al bepleit dat we van oorsprong jagers en ontdekkers zijn en dat dit beetje mysterie zorgt dat er daardoor een spanning ontstaat die de aandacht daardoor beter vasthoudt dan wanneer je iemand direct naakt ziet.
- Kleding verhult en accentueert. Dit heeft twee effecten enerzijds zal een vrouw meer zelfvertrouwen hebben wat aantrekkelijk is. Anderzijds wordt het oog van de man naar de punten van haar lichaam getrokken wat ze zelf het mooiste vindt en leidt kleding het oog weg van punten waar ze minder trots op is.
- Kleding is een expressie van persoonlijkheid. Door op een bepaalde manier te kleden kun je je onderscheiden van anderen. Als iemand zich ongeveer hetzelfde kleed dan zul je iemand leuker vinden dan wanneer iemand totaal iets anders aan heeft.
- Er is sprake van een Aristoteleslijn. Deze term komt uit het toneel waarbij in een stuk langzaam de spanning en intrige wordt opgevoerd tot de climax. Een vrouw die volledig gekleed is staat aan het begin van deze lijn en het uitkleden bouwt dan op naar de climax, een mooi naakt lichaam. De keuze voor de term “gift wrap effect” is dan ook niet geheel toevallig, net als bij een cadeau is het alleen maar leuk als je het ook mag uitpakken.
Zoals gezegd zou dit effect mogelijk andersom ook werken maar omdat vrouwen minder visueel ingesteld zijn zal het effect dan waarschijnlijk minder sterk zijn.
Het is weer december en dat betekent cadeautjes maken en inpakken. Veel werk, leuk ook maar is het ook ergens goed voor? Deze vraag stelde Daniel Howard zich in 1992. (eigenlijk al eerder maar het onderzoek werd gepubliceerd in 1992). En het antwoord is ja, het is ergens goed voor. Het blijkt namelijk dat een cadeautje dat is ingepakt in cadeaupapier positiever wordt beoordeeld door de ontvanger dan wanneer het cadeautje niet is ingepakt. Verder is gebleken dat een mooi ingepakt cadeautje positiever wordt beoordeeld dan wanneer je het inpakt in bruin papier (al wordt het ook dan nog steeds positiever beoordeeld dan wanneer het niet is ingepakt.)
Hij geeft hiervoor als verklaring dat een ingepakt cadeautje herinneringen oproept aan leuke tijden. Denk maar na: je krijgt cadeautjes wanneer je jarig bent, met sinterklaas, met kerst, als je gaat trouwen, als je een baby krijgt, je op jezelf gaat wonen etc. Die ene keer dat je een cadeautje kreeg omdat je ziek was kan daar niet tegen op. Door die vele positieve herinneringen wordt je blijer en wanneer je blijer bent dan ben je geneigd om dingen als positiever te beoordelen.
Ik denk echter dat er nog iets achter kan zitten: het onbekende. Een cadeautje dat is ingepakt geeft enkel diens grootte prijs, als je het oppakt dan voel je hoe zwaar het is, misschien hoor je of het rammelt of voel je of het zacht is of hard. Met die informatie ga je alvast een beeld vormen en denken over wat er misschien in dat cadeautje zou kunnen zitten. Als we het cadeaupapier er vanaf scheuren bouwt zich de nieuwsgierigheid en spanning op tot een hoogtepunt en de ontlading komt direct daarna wanneer we eindelijk kunnen zien wat er in het cadeautje zit.
Wij mensen zijn van oorsprong nieuwsgierig, jagers en ontdekkers. Een cadeautje waarvan we al weten wat erin zit ontneemt ons het plezier van de jacht en de ontlading van de ontdekking. En ook daarom vinden we een ingepakt cadeautje leuker dan een niet ingepakt cadeautje.
Als je iets met toneel doet of hebt gedaan dan weet je dat je een personage kunt opbouwen vanuit je gedrag, je emotie en je gedachten. Je kunt je personage van buiten naar binnen opbouwen of van binnen naar buiten. Een raar loopje krijgt een stem, gaat ergens op lijken, je krijgt bepaalde impulsen en gedachtes en voor je het weet heb je een personage. Je kunt ook beginnen vanuit een gedachte. Je doet een interview met jezelf, stelt een aantal vragen en opeens heb je de achtergrond van een karakter, vormt zich een stem, een houding en je hebt een nieuw personage. Ook vanuit je gevoel kun je gaan spelen. Begin je vanuit woede dan krijg je ander spel dan wanneer je begint vanuit blijdschap of verdriet.
Ook in de psychologie bestaat er steeds meer bewijs voor een verbinding tussen het gedrag, de gedachte en het gevoel. Als iemand depressie heeft dan wordt hem tegenwoordig aangeraden om te gaan sporten en voelt hij of zij zich alweer iets beter. Als je zelfverzekerd gaat staan voel je je zelfverzekerder. Als je aan ouderen denkt loop je langzamer. Als je boos bent ben je meer geneigd om het gedrag van anderen negatief in te schatten en zo zijn er nog veel meer voorbeelden te bedenken.
Er bestaat dus een driehoeksrelatie tussen je gedachtes, je gevoel & je gedrag. Als je een van de drie verandert zullen de andere twee dus ook mee veranderen. Dit kan van pas komen bij lastige situaties. Stel bijvoorbeeld dat je een presentatie moet geven. Veel mensen vinden het eng om voor zo een grote groep te gaan staan maar door ieder deel van die driehoek te gaan bekijken kun je echter met meer zelfvertrouwen voor een groep gaan staan.
Laten we eens beginnen met je emotie. Je vindt het spannend misschien zelfs eng. Dit is dan weer terug te vinden in je lichaam je voelt een knoop in je maag, je hebt gespannen schouders, drukt misschien onbewust je tanden op elkaar, voelt je misselijk en zo zijn er nog meer dingen die je helpen gespannen te voelen. Door de spanning los te laten voel je je dan beter.Die knoop in je maag krijg je bijvoorbeeld doordat je buikspieren zich aanspannen. Door diep adem te halen moeten je buikspieren zich ontspannen en voel je je (even) minder gespannen. Hetzelfde geldt voor gespannen schouders. door ze bewust te ontspannen voel je je meer ontspannen.
Je kunt ook zelfverzekerder gaan staan. Door je schouders naar achter, je borst vooruit en je hoofd iets omhoog te doen krijg je een zelfverzekerdere uitstraling. Het werkt zelfs zo goed dat je je ook iets zelfverzekerder gaat voelen. Je lichaam “weet” namelijk hoe het zelfverzekerd staat en als je die pose aanneemt dan gaat naar je hersenen een signaal dat je zelfverzekerd staat en daarom waarschijnlijk ook zelfverzekerd moet zijn.
Je kunt ook naar je gedachtes gaan kijken. Vaak denken we dat een presentatie perfect moet zijn. We laten ons daardoor geen ruimte voor fouten. Als we dan een fout maken raken we in paniek en wordt het steeds lastiger om je verhaal te houden en gaan we meer fouten maken. Door jezelf toe te staan om een fout te maken blijf je rustig, kun je even denken en rustig verder met de rest van de presentatie. Het werkt het beste als je dit ook uitspreekt. “Dat klopte niet helemaal, laat ik het nogmaals uitleggen.” Je toehoorders hebben daardoor ook begrip voor je en omdat ook zij het spannend vinden en ook wel eens een fout maken vergeven ze je die fout echt wel.
Op deze manier kun je je elk aspect afgaan van waarom je iets lastig vindt of steeds iets doet wat je eigenlijk niet wil. Of dat nu een presentatie is die in de soep loopt, een collega die je altijd afsnauwt of dat je altijd ruzie maakt met je kinderen. Door kritisch te kijken naar je gedachtes, je gedrag en je gevoel in een bepaalde situatie kun je ingrijpen en voorkomen dat het de volgende keer weer niet loopt zoals je dat eigenlijk zou willen.
